Zasady BHP w sklepie

Kluczowe zasady bhp w sklepie

Każdy pracodawca obowiązany jest chronić zdrowie i życie pracowników. Również właściciele sklepów muszą zapewnić osobom zatrudnionym bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Obowiązek ochrony życia i zdrowia pracowników oraz zapewnienia bezpiecznych warunków pracy, ma charakter bezwzględny. Tym samym pracodawca zobligowany jest do wypełnienia zapisów prawa dotyczących bezpieczeństwa w miejscu pracy zawartych m.in. w.:

– Kodeksie Pracy,

– Rozporządzeniu w sprawie ogólnych przepisów BHP,

Rozporządzeniu w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży lub karmiących dziecko piersią,

Rozporządzeniu w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym,

– Rozporządzeniu w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.

Nikt i nic nie może zwolnić pracodawcy z obowiązku realizacji prawa . Brak wiedzy w zakresie bhp, lekceważenie regulacji prawnych dotyczących ochrony pracy naraża pracodawcę zarówno na konsekwencje finansowe związane z odszkodowaniami wobec pracowników jak również konsekwencje karne.

Jakie zatem należy podjąć działania aby zapewnić pracownikom bezpieczeństwo podczas pracy?

1.Bezpieczne i higieniczne pomieszczenia pracy

Pomieszczenia pracy i ich wyposażenie powinny zapewniać pracownikom bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W pomieszczeniach pracy należy zapewnić:

oświetlenie dzienne i elektryczne

Pomieszczenia pracy przeznaczone na pobyt ludzi co najmniej 4 godziny dziennie powinny być, w miarę możliwości, oświetlone światłem dziennym. Na stosowanie oświetlenia wyłącznie elektrycznego pracodawca musi otrzymać zgodę właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego wydaną w porozumieniu z okręgowym inspektorem pracy.

odpowiednia temperatura

W pomieszczeniach, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna, temperatura nie może być niższa niż 18 °C.

wymiana powietrza

We wszystkich pomieszczeniach pracy konieczne jest zapewnienie wentylacji naturalnej (grawitacyjnej) lub mechanicznej albo obu jednocześnie. Wentylacja powinna zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego: wielkość wymiany powietrza, jego czystość.

utrzymanie czystości w miejscu pracy

Utrzymanie czystości w miejscu pracy jest ważne nie tylko ze względów estetycznych. Porządek w sklepie sprzyja efektywności wykonywanych zadań, chroni przed wypadkami i chorobami oraz wpływa na wizerunek firmy.

2.Szkolenia pracowników

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest przeszkolenie pracowników w zakresie bhp. Przed przystąpieniem do pracy, pracownik powinien odbyć szkolenie wstępne bhp, które składa się z instruktażu ogólnego oraz instruktażu stanowiskowego.

W trakcie instruktażu ogólnego pracownik powinien zostać zapoznany z:

– podstawowymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy oraz konsekwencjami naruszenia tych przepisów,

– zagrożeniami wypadkowymi i chorobowymi występującymi w zakładzie pracy oraz środkami zapobiegawczymi,

– zasadami przydziału odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej,

– zobowiązaniami pracodawcy wobec pracowników w zakresie opieki lekarskiej,

z przepisami dotyczącymi udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku,

– zasadami ochrony przeciwpożarowej oraz postępowania w razie pożaru.

Instruktaż stanowiskowy ma na celu przygotować pracownika sklepu do wykonywania określonej pracy. Podczas instruktażu stanowiskowego należy szczegółowo:

– przedstawić organizację pracy sklepu,

– zapoznać pracownika ze wszystkimi pomieszczeniami należącymi do sklepu: punkty sprzedaży, magazyny, pomieszczenia higieniczno – sanitarne, biuro,

– poinformować o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą i sposobami ochrony przed zagrożeniami,

– zaprezentować bezpieczne wykonywanie pracy, m.in. przygotowanie miejsca pracy, odbiór towarów z samochodów dostawczych, czynności transportowe, rozpakowywanie towarów, układanie na półkach, pakowanie, praca z kasą,

– poinformować o zasadach transportu wewnętrznego i magazynowania towarów,

– wskazać czynności porządkowe po zakończeniu pracy.

3.Ocena i udokumentowanie ryzyka zawodowego

Przeprowadzenie oceny i dokumentacji ryzyka zawodowego to podstawowy obowiązek pracodawcy, który dotyczy każdego stanowiska pracy. Pracodawca zobowiązany jest do informowania pracowników o zagrożeniach związanych z wykonywaną pracą, związanym z nimi ryzkiem zawodowym oraz stosowanych środkach ochrony ograniczających to ryzyko.

Przekazując pracownikom  informacje o ryzyku zawodowym i środkach ochrony stosowanych w celu jego  ograniczenia pracodawca musi zadbać, by zostały one przez pracowników właściwie zrozumiane. Poinformowanie pracownika o ryzyku zawodowym powinno nastąpić przed dopuszczeniem do pracy. Informacje  dotyczące ryzyka zawodowego najczęściej przekazywane są podczas szkoleń bhp. Pracownik powinien podpisać potwierdzenie poinformowania o zagrożeniach związanych z pracą, które należy dołączyć do akt osobowych pracownika. Pracodawca powinien zadbać aby informacje dotyczące zagrożeń, ryzyka zawodowego i środkach ochrony były okresowo powtarzane celem wypracowania właściwych zachowań u pracowników.

4.Udostępnienie pracownikom instrukcji bhp

Właściciel sklepu powinien udostępnić pracownikom, do stałego korzystania, aktualne instrukcje dotyczące wykonywania prac związanych z zagrożeniami wypadkowymi lub zagrożeniami zdrowia pracowników, obsługi maszyn i innych urządzeń, udzielania pierwszej pomocy. Jednocześnie pracownicy zobowiązani są do pisemnego potwierdzenia zapoznania się z treścią instrukcji. Nie ma obowiązku wywieszania instrukcji stanowiskowych, choć stanowi to dość powszechną praktykę.

Sporządzenie instrukcji powinno być poprzedzone dokładną analizą stanowiska pracy oraz konsultacjami z zatrudnionymi. Należy także bezwzględnie wziąć pod uwagę:

– przepisy prawne, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu określonych prac,

– dokumentację techniczno-eksploatacyjną urządzeń oraz

– ocenę ryzyka zawodowego na danym stanowisku pracy.

Instrukcje powinny wskazywać: czynności przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposoby bezpiecznego wykonywania pracy, czynności po zakończeniu pracy oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych, (tj. zagrażających życiu lub zdrowiu pracowników).

5.Badania lekarskie

Badania lekarskie pracowników obejmują:

1) badanie wstępne – wykonywane przed przyjęciem do pracy,

2) badania okresowe – wykonywane w trakcie zatrudnienia, we wskazanym przez lekarza terminie,

3) badania kontrolne – wykonywane przez pracownika po chorobie trwającej dłużej niż 30 dni.

Właściciel sklepu nie ma prawa dopuścić do pracy pracownika bez orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Przed przystąpieniem do pracy,  pracodawca wystawia skierowanie na badanie lekarskie, które jest podstawą wykonania wstępnych badań lekarskich.

Badania okresowe powinny być dopasowane swoim zakresem i częstotliwością do rodzaju wykonywanej pracy, jednak nie częściej niż co rok i nie rzadziej niż co pięć lat. Badania okresowe powinny składać się z badania ogólnego i dodatkowego dopasowanego do stanowiska pracy. Pracodawcy nie wolno dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do podjęcia pracy w warunkach opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.

Kontrolnym badaniom lekarskim podlega pracownik, w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, trwającej ponad 30 dni. Badania wykonywane są celem potwierdzenia zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku.

Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w godzinach pracy. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas, w którym wykonywał badania.

6.Zapewnienie środków i osób do udzielania pierwszej pomocy

Każdy sklep powinien być wyposażony w apteczkę pierwszej pomocy. Apteczki powinny być odpowiednio oznaczone oraz umiejscowione w widocznym miejscu w zakładzie pracy. Przy apteczkach powinna być wywieszona instrukcja udzielania pierwszej pomocy oraz wykaz osób odpowiedzialnych za udzielanie pierwszej pomocy. Decyzje odnośnie liczby apteczek podejmuje pracodawca, na podstawie oceny zagrożeń i częstotliwość ich występowania na poszczególnych stanowiskach pracy. W apteczkach powinny znajdować się wyłącznie środki opatrunkowe, natomiast nie powinny znajdować się w nich leki. Zalecany skład apteczki do sklepu to DIN 13157. Pracodawca ma obowiązek wskazania pracowników do udzielania pierwszej pomocy w razie zaistnienia wypadku.

Przeszkolenie z zakresu pierwszej pomocy można nabyć w ramach zwykłych szkoleń bhp. Pod warunkiem, że szkolenia uwzględniają tematykę udzielania pierwszej pomocy. Pracodawca ma obowiązek przekazać pracownikom informacje o pracownikach, którzy zostali wyznaczeni do udzielania pierwszej pomocy.

Oczekiwania wobec właścicieli sklepów w zakresie bhp nie są małe. W artykule wymienione zostały tylko najważniejsze wymagania, natomiast jest ich znacznie więcej. Wszystkie wymagania prawne w zakresie bhp muszą być spełnione aby uniknąć wypadków w pracy, konsekwencji finansowych związane z odszkodowaniami, a także kar Państwowej Inspekcji Pracy.