Zagrożenia w salonie fryzjerskim i kosmetycznym. Bezpieczeństwo stanowisk pracy fryzjera, kosmetologa

Czynniki występujące w materialnym środowisku pracy dzieli się na:

  1. czynniki szkodliwe dla zdrowia, których oddziaływanie na pracownika może doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia – powstania choroby.
  2. czynniki niebezpieczne, których oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do urazu bądź śmierci.
  3. czynniki uciążliwe – wprawdzie nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia pracownika ale utrudniają pracę; przyczyniają się do obniżenia zdolności pracownika do wykonywania powierzonych zadań, wpływają na zmniejszenie wydajności.

W zależności od poziomu oddziaływania, czasu występowania oraz indywidualnych cech pracownika, czynnik uciążliwy może stać się szkodliwym, a czynnik szkodliwy niebezpiecznym.

W zależności od charakteru działania niebezpieczne i szkodliwe czynniki występujące w procesie pracy, dzieli się na cztery główne grupy:

  1. Chemiczne,
  2. Biologiczne,
  3. Fizyczne,
  4. Psychofizyczne.

Pracownicy zakładów fryzjerskich i kosmetycznych narażeni są na wszystkie ww. zagrożenia.

Zagrożenia chemiczne

Wykonując usługi, pracownicy zakładów fryzjerskich i kosmetycznych mają kontakt z substancjami chemicznymi – drażniącymi i uczulającymi, które mogą powodować choroby układu nerwowego, skóry lub układu oddechowego. Zagrożenie czynnikami chemicznymi może występować na każdym etapie obsługi klienta: mycie włosów, strzyżenie, farbowanie, modelowanie, wykonywanie manikiuru/ pedikiuru, dezynfekcja narzędzi. Stosowane przy wykonywaniu tych czynności produkty sklasyfikowane są najczęściej jako substancje niebezpieczne, dlatego pracownicy salonów powinni w sposób bezpieczny (dla siebie i klientów) używać produktów.

Działania zapobiegające chorobom

  1. Szkolenia bhp (wstępne i okresowe),
  2. Informowanie pracowników o ryzyku zawodowym,
  3. Zachowanie porządku w zakładzie pracy i na stanowiskach pracy,
  4. Czytanie etykiet preparatów; preparaty powinny być przechowywane w oznaczonych pojemnikach, zgodnie ze wskazówkami producenta,
  5. Stosowanie środków ochrony indywidualnej: jednorazowych rękawiczek ochronnych (podczas zabiegów, które wymagają kontaktu dłoni z preparatami chemicznymi), okularów ochronnych, półmasek,
  6. Używanie kremów ochronnych, które należy nakładać przed rozpoczęciem pracy, po umyciu i dokładnym wytarciu rąk,
  7. Wietrzenie pomieszczeń zakładu kilkukrotnie w ciągu dnia.

Zagrożenia biologiczne

Świadczenie usług fryzjerskich i kosmetycznych jest związane z narażeniem na kontakt ze szkodliwymi czynnikami biologicznymi: wirusami, bakteriami, grzybami i pasożytami.

Zarówno klienci jak również pracownicy mogą być nosicielami chorób i nie mieć wiedzy na ten temat. Do zakażenia może dojść na skutek używania niezdezynfekowanych lub niewłaściwie zdezynfekowanych albo niesterylnych narzędzi: nożyczek, brzytew, szczotek, pilników, cążek. Zabiegi podczas których może dojść do skaleczenia powinny być traktowane jak zabiegi operacyjne, a przyrządy kosmetyczne sterylizowane jak narzędzia chirurgiczne. W salonach może dojść do zakażenia

Wirusowym zapaleniem wątroby typu C (HCV)

Powoduje przewlekłe czynne zapalenie wątroby, prowadzące do marskości, a później do raka wątroby. Zakażenie następuje drogą bezpośrednią (zranienie nożyczkami, brzytwą, żyletką). Wirus HCV jest wrażliwy na proces sterylizacji. Ginie w temperaturze ok. 140 °C, a także pod wpływem środków dezynfekcyjnych, np. chloru, alkoholu etylowego.

Wirusowym zapaleniem wątroby typu B (HBV)

Powoduje  wirusowe  zapalenie  wątroby  (żółtaczkę  wszczepienną). Zakażenie  następuje drogą bezpośrednią(zranienie  nożyczkami, brzytwą, żyletką). Ulega zniszczeniu po  60 min sterylizacji w temperaturze 160 °C, po 30 min w autoklawie. Jest wrażliwy na środki dezynfekcyjne na bazie chloru. Niewysterylizowane narzędzia po kontakcie z krwią z HBV mogą być źródłem zarażenia po latach. Wirus HBV charakteryzuje się małą wrażliwością na promieniowanie ultrafioletowe. Przeciw WZW B stosuje się szczepienia ochronne.

Wirusem upośledzenia odporności HIV

Powoduje  AIDS, czyli zespół nabytego upośledzenia odporności. Zakażenie następuje drogą  bezpośrednią (zranienie brzytwą, żyletką, nożyczkami). Zabija go sterylizacja (w temperaturze 56 °C przez   30 min) i większość środków dezynfekcyjnych. Nie ma skutecznej szczepionki przeciw HIV.

Na skórze i błonach śluzowych człowieka żyją drobnoustroje. Większość z nich jest niegroźna ale niektóre mogą wywoływać choroby (paciorkowiec, gronkowiec złocisty, grzyby i pasożyty).

Bakterie – przyczyniają się do wielu chorób od drobnych powierzchniowych schorzeń skóry lub błon śluzowych do zatruć pokarmowych i schorzeń narządowych.

Grzyby – wywołują grzybice skóry owłosionej, włosów i paznokci (zgrubienia, łamliwość, nadmierne rogowacenie, przebarwienia).

Zakażenia bakteriami chorobotwórczymi, grzybami następują podczas kontaktu z narzędziami fryzjerskimi i kosmetycznymi.

Działania zapobiegające chorobom

  1. dezynfekcja narzędzi wielorazowego użytku (po każdym użyciu),
  2. sterylizacja narzędzi, które mogły mieć kontakt ze skórą klienta lub z krwią,
  3. mycie i dezynfekowanie blatów roboczych, foteli, obręczy suszarek, umywalek, naczyń wykorzystywanych do moczenia dłoni i stóp,
  4. stosowanie jednorazowych igieł i strzykawek,
  5. umieszczanie w oznakowanych, zamkniętych pojemnikach wykorzystanych narzędzi jednorazowego użytku,
  6. przechowywanie w oznakowanych i zamykanych pojemnikach zużytej odzieży i ręczników,
  7. dezynfekcja rąk przed i po zabiegu,
  8. przechowywanie w osobnych szafkach odzieży prywatnej i roboczej,
  9. wyposażenie salonu w apteczkę I pomocy odpowiednio wyposażoną, wyznaczenie i przeszkolenie pracownika do udzielania I pomocy,

Zagrożenia fizyczne

  1. oświetlenie (natężenie, luminancja, olśnienie, kontrast); powinno być zapewnione oświetlenie dzienne i sztuczne, natężenie oświetlenia nie może być mniejszej niż 500 lx.
  2. temperatura powietrza – minimum 18C ale zawsze należy brać pod uwagę komfort pracowników i klientów,
  3. wilgotność powietrza – na poziomie 40-60% prędkość cyrkulacji powietrza 0,1 m / s,
  4. hałas – powodowany przez narzędzia pracy oraz wentylatory, klimatyzatory, rozmowy. Jeżeli nie ma możliwości eliminacji wysokiego poziomu hałasu, pracodawca powinien wyposażyć pracowników w ochronniki słuchu (słuchawki, koreczki do uszu),
  5. promieniowanie laserowe, głównym zagrożeniem jest uszkodzenie wzroku dlatego zaleca się stosowanie okularów ochronnych,
  6. powierzchnie, na których możliwy jest upadek- śliskie powierzchnie (rozlana woda), uszkodzone podłogi,
  7. ostrza i ostre krawędzie – nożyki, maszynki, nożyczki, zestawy do manikiuru/ pedikiuru; zalecana jest wzmożona uwaga,
  8. wystające elementy – otwarte drzwi, niezamknięte szafy, pozostawione/ niesprzątnięte przedmioty,
  9. poparzenia – urządzenia emitujące ciepło, substancje chemiczne; należy czytać ulotki dołączane do preparatów, etykiety, karty charakterystyki substancji, zapoznać się z instrukcjami bhp,

Czynniki psychofizyczne

  1. Obciążenie fizyczne – statyczne to wykonywanie czynności, związanej z długotrwałym napięciem mięśni, spowodowanej utrzymywaniem przedmiotów w tej samej pozycji, np. utrzymywanie suszarki w wyciągniętej ręce.
  2. Obciążenie emocjonalne: stres, nerwice.

Praca w pozycji stojącej angażuje głównie układ mięśniowy. Może powodować problemy zdrowotne: zwyrodnienia stawów kolanowych, płaskostopie, choroby i ból kręgosłupa, żylaki.

Sposoby ochrony: wprowadzanie udogodnień z zakresu ergonomii wpływających na zmianę obciążenia fizycznego organizmu, szkolenia w zakresie radzenia sobie w sytuacjach stresowych, właściwa ilość snu.

Należy pamiętać, że wszystkie zagrożenia muszą być uwzględnione w Ocenie Ryzyka Zawodowego. Każdy pracownik musi podpisać, że zapoznał się z ww. dokumentem.