Szkolenia BHP dla Pracodawców

Czy Pracodawcy zobowiązani są odbyć wstępne i okresowe szkolenia BHP?

Tak, Pracodawcy podlegają szkoleniom wstępnym i okresowym w zakresie BHP.

Na wstępie przypomnijmy definicję Pracodawcy – Pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudnia pracowników. Za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną oraz za pracodawcę będącą osobą fizyczną nie dokonującą czynności w sprawach z zakresu prawa pracy osobiści,  czynności w tym zakresie dokonuje osoba lub organ zarządzający tą jednostką albo inna wyznaczona do tego osoba (Zgodnie z Art. 3 Kodeksu Pracy).

W myśl § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp – instruktaż ogólny odbywają, przed dopuszczeniem do wykonywania pracy, nowo zatrudnieni pracownicy, studenci odbywający u pracodawcy praktykę studencką oraz uczniowie szkół zawodowych zatrudnieni w celu praktycznej nauki zawodu.

Jednocześnie, zgodnie z art. 237³ § 2¹ Kodeksu Pracy, każdy kto spełnia definicję „Pracodawcy” jest obowiązany odbyć szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (bhp) w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków. Szkolenie to powinno być okresowo powtarzane.

Zatem, na podstawie powyższych zapisów, można stwierdzić, że Pracodawca zobligowany jest do odbycia szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Obowiązek odbycia szkoleń bhp przez Pracodawców, wynika z faktu, że to właśnie Pracodawca odpowiada za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Skoro zatem Pracodawca odpowiada za bezpieczeństwo zatrudnionych osób, powinien znać zasady bezpiecznej organizacji pracy.

Pomimo wyraźnego nakazu, odbycie instruktażu ogólnego przez Pracodawców należy uznać za celowe tym bardziej, gdy przyznamy, że jest to niezbędne z punktu widzenia prawidłowego wykonywania ciążących na Pracodawcach obowiązków.

Należy także wspomnieć, że to właśnie Pracodawca przeprowadza nowo zatrudnionym pracownikom instruktaż stanowiskowy (lub wyznaczona przez pracodawcę osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje), który jest częścią szkolenia wstępnego z bezpieczeństwa i higieny pracy. Obowiązkowi temu nie sprosta Pracodawca nie przeszkolony w zakresie bhp.

Dlatego, każdy, kto prowadzi działalność gospodarczą, powinien odbyć szkolenie wstępne bhp przed zatrudnieniem pierwszego pracownika, przed przyjęciem na praktyki studenta bądź ucznia w celu praktycznej nauki zawodu. Podsumowując dopóki prowadzimy własną działalność gospodarczą nie zatrudniając nikogo – szkolenie bhp nie jest konieczne. Szkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy powinien odbyć Pracodawca w momencie zatrudnienia pierwszego pracownika, gdy pracodawca zyskuje swój status, a w przypadku przedsiębiorstw już działających, w momencie objęcia przez daną osobę funkcji przynależnych Pracodawcy.

Szczegółowe zapisy odnośnie szkoleń bhp zawiera rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. nr 180, poz. 1860 z późn. zm.).

Celem szkolenia okresowego dla Pracodawców jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwłaszcza właściwej identyfikacji zagrożeń występujących na stanowiskach pracy oraz oceny ryzyka związanego z rozpoznanymi zagrożeniami, a także skutecznej ochrony pracowników przed zagrożeniami związanymi z wykonywaną pracą. Istotne jest aby szkolenie bhp dostosować do konkretnej branży, przedsiębiorstwa i zagrożeń, jednak najważniejsze jest aby szkolenia bhp obejmowały tematykę wskazaną w Ramowym programie wskazanym w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. nr 180, poz. 1860 z późn. zm., tj:

– obowiązki pracodawców i innych osób kierujących pracownikami w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz odpowiedzialność za naruszenie przepisów i zasad bhp,

– przepisy dotyczące ochrony pracy kobiet w ciąży i karmiących dziecko piersią oraz osób młodocianych,

– zapisy odnośnie profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami (badania wstępne, okresowe, kontrolne),

– organizacja nadzoru i kontroli warunków pracy,

– analiza okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (ze szczególnym uwzględnieniem wypadków powstałych w wyniku niewłaściwej organizacji pracy) oraz związana z nimi profilaktyka,

– zasady postępowania w razie wypadku w czasie pracy i w sytuacjach zagrożeń (np. pożaru, awarii), w tym zasady udzielania pierwszej pomocy,

– problemy ochrony przeciwpożarowej

Szkolenie dla Pracodawców oraz innych osób kierujących pracownikami nie może być krótsze niż 16 godzin lekcyjnych, co wynika z zapisów Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Szkolenie okresowe dla Pracodawców oraz innych osób kierujących pracownikami, powinno być przeprowadzane nie rzadziej niż raz na 5 lat, przy czym pierwsze szkolenie okresowe dla Pracodawców oraz osób kierujących pracownikami przeprowadza się w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach. Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium albo samokształcenia kierowanego, na podstawie szczegółowego programu szkolenia opracowanego przez organizatora szkolenia.

Szkolenie bhp osób będących pracodawcami powinno być przeprowadzone przez wyspecjalizowane jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w tej dziedzinie.