Jak ograniczyć zagrożenia w miejscu pracy

Zgodnie z przepisami bhp, na pracodawcy ciąży obowiązek organizacji pracy w sposób zabezpieczający pracowników przed zagrożeniami wypadkowymi oraz działaniem czynników szkodliwych i uciążliwych.

W praktyce oznacza to wyeliminowanie zagrożeń dla zdrowia i życia pracowników głównie przez stosowanie odpowiedniej technologii, urządzeń, materiałów i substancji niepowodujących takich zagrożeń. Jeżeli jednak zlikwidowanie zagrożeń nie jest możliwe, powinny zostać wprowadzone środki ochrony zbiorowej, ograniczające wpływ zagrożeń na zdrowie i bezpieczeństwo pracowników. Środki ochrony zbiorowej mają pierwszeństwo przed środkami ochrony indywidualnej.

Środki ochrony zbiorowej przeznaczone są do jednoczesnej ochrony grupy ludzi i pojedynczych osób, przed niebezpiecznymi i szkodliwymi czynnikami występującymi pojedynczo lub łącznie w środowisku pracy.

Do podstawowych elementów ochrony zbiorowej zaliczamy:

Oświetlenie

W zależności od przeznaczenia dzielimy na:

  1. oświetlenie podstawowe – przewidziane dla określonego rodzaju pomieszczenia, urządzenia lub czynności wykonywanych w normalnych warunkach pracy,
  2. oświetlenie awaryjne – przewidziane do stosowania podczas zaniku oświetlenia podstawowego,
  3. oświetlenie ewakuacyjne – rodzaj oświetlenia awaryjnego umożliwiającego wyjście z budynku w czasie zaniku oświetlenia podstawowego.

Wyróżniamy trzy podstawowe rodzaje oświetlenia:

  • oświetlenie ogólne – równomierne oświetlenie danego obszaru bez uwzględnienia wymagań dotyczących oświetlenia poszczególnych jego części;
  • oświetlenie miejscowe – dodatkowe oświetlenie przedmiotu pracy wzrokowej celem uwidocznienia szczegółów zadania wzrokowego przez zwiększenie natężenia oświetlenia,
  • oświetlenie złożone – oświetlenie składające się z oświetlenia ogólnego i oświetlenia miejscowego.

W pomieszczeniach pracy należy zapewnić oświetlenie naturalne i sztuczne, Dopuszcza się oświetlenie pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi wyłącznie światłem sztucznym, jeżeli oświetlenie dzienne nie jest konieczne lub nie jest wskazane ze względów technologicznych.

Jeżeli jednak pomieszczenie jest miejscem pracy stałej (pomieszczenie pracy, w którym łączny czas przebywania tego samego pracownika w ciągu jednej doby przekracza 4 godziny), aby mogło być oświetlane tylko światłem sztucznym, wymaga się uzyskania zgody właściwego państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego, wydanej w porozumieniu z właściwym okręgowym inspektorem pracy.

Wentylacja

Wentylacja powinna zapewniać odpowiednią wymianę powietrza, jego czystość, temperaturę i wilgotność.

We wszystkich pomieszczeniach pracy należy zapewnić wentylację naturalną (grawitacyjną) lub mechaniczną albo obie jednocześnie. W wentylację należy wyposażyć także pomieszczenia, w których brak jest otwieranych okien.

Do działania wentylacji naturalnej nie są potrzebne żadne mechanizmy. W takim systemie wymiana powietrza odbywa się na skutek ruchu powierza wywołanego różnicą temperatury wewnątrz i na zewnątrz budynku. Najważniejsze, by przy tym sposobie wentylacji prawidłowo wykonane zostały przewody wentylacyjne oraz zainstalowane zostały nawiewniki w oknach.

Natomiast wentylacja mechaniczna jest to pobudzenie ruchu powietrza za pomocą mechanicznego środka np. za pomocą wykorzystania urządzeń wentylujących.

Wentylację mechaniczną dzielimy na:

– wywiewną,

– nawiewną,

– nawiewno-wywiewną.

Klimatyzacja

Powinna zapewnić komfortowe warunki wewnątrz pomieszczenia. Klimatyzację ze względu na miejsce stosowania dzielimy na:

– instalacje stosowane w pomieszczeniach przemysłowych,

– instalacje stosowane w budynkach użyteczności publicznej.

Instalacja odgromowa

Każdy budynek w którym przebywają ludzie powinien być wyposażony w instalację odgromową, dzięki której pracownicy mogą bezpieczne wykonywać przydzielone im zadania także w czasie burz. Wybór odpowiedniej instalacji odgromowej zależy głównie od przeznaczenia budynku, jego konstrukcji, wykonywanych w nim rodzajów prac oraz  stosowanych substancji.

Rodzaje ochrony odgromowej:

– podstawowa, oznaczająca zespół środków stosowanych  do ochrony budynku, w którym skutki wyładowań piorunowych są ograniczone,

– obostrzona, oznaczająca zespół środków stosowanych do ochrony obiektu, w którym skutki wyładowań piorunowych mogą łatwo się rozprzestrzeniać,

– specjalna stosowana w obiektach: kolejki linowe, stacje przekaźnikowe, mosty, dźwigi, stadiony.

Oddymianie

Do urządzeń oddymiających wliczamy okna i klapy dymowe. Podstawową funkcją okien i klap oddymiających jest odprowadzenie z zamkniętych pomieszczeń (magazynów, hal produkcyjnych, budynków publicznych) dymów, gazów i energii cieplnej na zewnątrz obiektu, chronią jednocześnie życie i mienie. Okna i klapy dymowe mogą pełnić również funkcję wentylacyjną i oddymiająco – wentylacyjną.

Techniczne środki ochronne stosowane przy maszynach:

Można je podzielić na środki odgradzające, tzn. osłony i środki nieodgradzające, czyli urządzenia ochronne.

Osłony – środki odgradzające, to część maszyny będąca fizyczną zaporą zapewniającą ochronę, zwłaszcza przed czynnikami mechanicznymi. Osłona ze względu na konstrukcję, może być nazywana obudową, pokrywą, ekranem, drzwiami, barierą itp.

Osłony można podzielić na:

  • osłony stałe
  • osłony ruchome.

Osłona stała połączona z maszyną na stałe, np. przyspawana lub połączona za pomocą elementów mocujących, których nie można usunąć bez pomocy narzędzia.

Osłona ruchoma połączona z maszyną elementami mechanicznymi (np. zawiasami).

Do środków ochrony zbiorowej zalicza się także: rusztowania robocze i ochronne, balustrady i pomosty robocze. W sytuacji, gdy zastosowanie środków ochrony zbiorowej jest niewystarczające, pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom środki ochrony indywidualnej, odpowiednie do rodzaju i poziomu zagrożeń.