Ręczny transport – wymagania, normy, przepisy bhp

Na wielu stanowiskach wykonywanie zadań wiąże się z koniecznością ręcznego przenoszenia towarów i sprzętów.

Wykonując ręczne prace transportowe, pracodawcy, kierownicy i pracownicy muszą pamiętać o zasadach bhp obowiązujących przy tego rodzaju pracach.

Zanim pracownik zostanie dopuszczony do ręcznych prac transportowych musi zostać:

– przeszkolony w zakresie bhp, głównie w zakresie prawidłowego wykonywania ręcznych prac transportowych,

– poinformowany o właściwościach przemieszczanego przedmiotu (kształt, gabaryty, właściwości fizyczne),

– zapoznany z oceną ryzyka zawodowego, oraz o środkach bezpieczeństwa zapobiegających urazom, a zwłaszcza urazom kończyn i kręgosłupa.

Pracodawca organizując ręczne prace transportowe powinien:

– uwzględniać wymagania ergonomii,

– ograniczać długotrwały wysiłek fizyczny,

– umożliwić przerwy w pracy na odpoczynek,

– wyeliminować lub zminimalizować nadmierne obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego,

– zminimalizować odległości ręcznego przemieszczania przedmiotów.

Ręczne prace transportowe powinny być wstrzymane gdy przedmiot jest:

– niestabilny lub jego zawartość może się przemieszczać,

– za duży, za ciężki, nieporęczny lub trudny do utrzymania,

– przedmiot ogranicza pole widzenia pracownika,

– mogą wystąpić nagłe ruchy przedmiotu,

– przedmiot posiada ostre, wystające elementy, które nie zostały zabezpieczone i grożą skaleczeniem pracownika,

-kształt, struktura przedmiotu może powodować urazy u pracownika, głównie w przypadku kolizji,

– wykonanie pracy wymaga pochylenia tułowia pracownika o kąt większy niż 45° lub wykonywania czynności przemieszczania w pozycji niestabilnej,

– przemieszczanie przedmiotu może być wykonywane tylko przez skręt tułowia,

– powierzchnia jest nierówna lub śliska,

– podłoga lub powierzchnia oparcia stóp jest niestabilna.

Masa przedmiotów podnoszonych i przenoszonych przez jednego pracownika nie może przekraczać:

  1. dla kobiet – 12 kg przy pracy stałej oraz 20 kg przy pracy dorywczej,

dla mężczyzn – 30 kg przy pracy stałej oraz 50 kg przy pracy dorywczej.

Dźwiganie ciężarów w ciąży dopuszczalne jest jedynie do masy 3 kg (niezależnie od rodzaju pracy).

Podnoszenie ciężarów przez kobietę karmiącą jest ograniczone do 6 kg przy pracy stałej i 10 kg przy pracy dorywczej.

II. Na wysokość powyżej obręczy barkowej:

dla kobiet – 8 kg przy pracy stałej oraz 14 kg przy pracy dorywczej,

dla mężczyzn – 21 kg przy pracy stałej oraz 35 kg przy pracy dorywczej.

III. Na odległość przekraczającą 25 metrów:

dla kobiet – 12 kg,

dla mężczyzn – 30 kg.

IV. Przenoszonych pod górę po nierównej powierzchni, pochylniach lub schodach, których maksymalny kąt nachylenia nie przekracza 30o, a wysokość przekracza 4 metry, niezależnie od odległości, na jaką przedmioty są przenoszone:

dla kobiet – 12 kg,

dla mężczyzn – 30 kg.

Podczas oburęcznego przemieszczania siła użyta przez pracownika niezbędna do zapoczątkowania ruchu przedmiotu, mierzona równolegle do podłoża, nie może przekraczać wartości:

– przy pchaniu – 300 N dla mężczyzn i 120 N dla kobiet,

– przy ciągnięciu – 250 N dla mężczyzn i 100 N dla kobiet.

Ręczne przetaczanie przedmiotów o kształtach okrągłych, głównie: beczek, rur o dużych średnicach, dopuszczalne jest, pod warunkiem, że zachowane będą wartości sił, jak podczas oburęcznego przemieszczania przedmiotów – określone wyżej oraz przy spełnieniu następujących wymagań:

– masa ręcznie przetaczanych przedmiotów, po terenie poziomym o twardej i gładkiej nawierzchni, nie może przekraczać 200 kg na jednego mężczyznę i 80 kg na jedną kobietę,

– masa ręcznie wtaczanych przedmiotów na pochylnie, nie może przekraczać 50 kg na jednego mężczyznę i 20 kg na jedną kobietę.

Przenoszenie przedmiotów, których długość przekracza 4 m, a masa 30 kg dla mężczyzn i 20 kg dla kobiet, powinno odbywać się zespołowo. Pod warunkiem, że na jednego pracownika przypadać będzie masa nieprzekraczająca przy:

1)     pracy stałej – 25 kg dla mężczyzn i 10 kg dla kobiet,

2)     pracy dorywczej – 42 kg dla mężczyzn i 17 kg dla kobiet.

Zabronione jest zespołowe przenoszenie przedmiotów na odległość przekraczającą 25 m lub o masie przekraczającej 500 kg dla mężczyzn i 200 kg dla kobiet.

Przy zespołowym przenoszeniu przedmiotów należy:

– dobrać pracowników pod względem wzrostu i wieku oraz wyznaczyć pracownika nadzorującego, doświadczonego w zakresie stosowania odpowiednich sposobów ręcznego przemieszczania przedmiotów i organizacji pracy,

– zapewnić odstępy między pracownikami co najmniej 0,75 m oraz zapewnić pracownikom odpowiedni sprzęt pracowniczy.