Koronawirus a badania profilaktyczne pracowników. Badania wstępne, okresowe i kontrolne w czasie epidemii.

Zasady wykonywania badań pracowniczych zostały określone w Ustawie z dnia 31.03.2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.

Zgodnie z ustawą, badania wstępne i kontrolne muszą być przeprowadzane – jednak na nowych zasadach. Zawieszony został obowiązek wykonywania badań okresowych.

Na podstawie Kodeksu Pracy (art. 229 ust. 4), Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Badaniami obowiązkowymi są:

– badania wstępne – skierowanie wystawiane dla osób przyjmowanych do pracy,

– badania kontrolne – skierowanie wystawiane dla pracowników niezdolnych do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni oraz w przypadku udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia w wymiarze dłuższym niż 30 dni,

– badania okresowe – skierowanie wystawiane przed upływem ważności wcześniej wydanego orzeczenia lekarskiego. Obecnie obowiązek wykonywania badań okresowych jest zawieszony.

Wprowadzono możliwość wykonywania badania wstępnego i kontrolnego u innego lekarza

O ile znowelizowana ww. ustawa nie zniosła obowiązku wykonywania badań wstępnych i kontrolnych to jednak w przepisach wprowadzono ułatwienia dotyczące ich przeprowadzania:
jeżeli nie ma dostępu do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie to może zostać przeprowadzone przez innego lekarza. Lekarz ma również prawo wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie ale będzie ono ważne 30 dni od dnia odwołania stanu epidemii. Orzeczenie należy przechowywać w aktach osobowych pracownika.

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że przeprowadzenie badania medycyny pracy i wydanie orzeczenia może nastąpić zdalnie. Z takiego rozwiązania może skorzystać każdy lekarz, w tym lekarz medycyny pracy.

Wynika to z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o wykonywaniu zawodu lekarza i lekarza dentysty, zgodnie z którym lekarz może udzielać świadczeń zdrowotnych, w tym badać stan zdrowia i wydawać orzeczenia lekarskie, za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.

Z powodu epidemii zawieszono obowiązek wykonywania badań okresowych

Zgodnie z art. 12a Ustawy z dnia 2 marca 2020 r. w przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, od dnia ogłoszenia danego stanu, zawiesza się wykonywanie obowiązków wynikających z przepisów Kodeksu pracy art. 229:

1)§ 2 zdanie pierwsze – dotyczące okresowych badań lekarskich,

2)§ 4a w zakresie badań okresowych,

3)§ 5 w zakresie badań okresowych pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających także:

– po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami;

– po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami.

Po odwołaniu stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii albo po odwołaniu stanu epidemii, pracodawca i pracownik są obowiązani niezwłocznie podjąć wykonywanie zawieszonych obowiązków, o których mowa powyżej i wykonać (badania) je w okresie nie dłuższym niż 60 dni od dnia odwołania danego stanu.

Orzeczenia lekarskie wydane w ramach wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich, których ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., zachowują ważność, nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii.