Kary porządkowe wskazane w Kodeksie Pracy

Zarówno pracownik jak i pracodawca powinien być świadomy swoich praw i obowiązków wynikających z zawartej umowy o pracę a także następstw nieprzestrzegania zapisanych ustaleń.

Odpowiedzialność porządkowa pracownika

Pracodawca ma prawo zastosować wobec pracownika:

  1. Karę upomnienia lub karę nagany za nieprzestrzeganie:

– ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy,

– przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

– przepisów przeciwpożarowych,

– przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

  1. Karę pieniężną za nieprzestrzeganie:

– przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,

– przepisów przeciwpożarowych,

– opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,

– stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości,

– spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Kara pieniężna za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia.

Łączna wysokość kar pieniężnych nie może przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń wskazanych w Kodeksie Pracy art. 87 § 1 pkt 1–3.

Z wynagrodzenia za pracę po odliczeniu należnych składek na ubezpieczenia społeczne i zaliczki na podatek dochodowy pracodawca może potrącić:

– sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

– sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

– zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

– kary pieniężne przewidziane w Kodeksie Pracy.

Ważne aby pamiętać, że kara nie może być zastosowana po upływie:

– 2 tygodni od dnia powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego,

– 3 miesięcy od dnia dopuszczenia się tego naru­szenia.

Przed zastosowaniem kary porządkowej pracodaw­ca musi umożliwić pracownikowi złożenie stosownych wyjaśnień.

O zastosowanej karze pracodawca zawiadamia pracownika na piśmie. Pracodawca zobowiązany jest wskazać:

– rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych,

– datę dopuszczenia się przez pracownika naruszenia.

Karę uważa się za niebyłą, a odpis zawiadomienia o ukaraniu usuwa z akt osobowych pracownika po roku nienagannej pracy. Pracodawca może, z własnej inicjatywy uznać karę za niebyłą przed upływem tego terminu.

Jednocześnie pracodawca powinien poinformować pracownika o prawie i terminie zgłoszenia sprzeciwu. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych pracownika.

Pracownikowi przysługuje prawo do wniesienia sprzeciwu od zastosowanej wobec niego kary porządkowej w terminie 7 dni od dnia zawiadomie­nia go o ukaraniu. Pracodawca ma 14 dni na odpowiedź. Jeżeli sprzeciw pracownika został odrzucony, pracownik ma prawo wystąpienia do sądu pracy o uchylenie zastosowanej wobec niego kary. Termin na wniesienie sprawy do sądu wynosi 14 dni od dnia zawiadomienia o odrzuceniu sprzeciwu.

W sytuacji uwzględnienia sprzeciwu wobec zastosowanej kary pieniężnej przez pracodawcę lub uchylenia tej kary przez sąd pracy, pracodawca jest obowiązany zwrócić pracownikowi równowartość kwoty kary.

Wpływy z kar pieniężnych przeznacza się na poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.

Należy zaznaczyć, że regulacje dotyczące rodzajów kar porządkowych mają charakter bezwzględny, a zatem wykluczone jest stosowanie przez pracodawcę kar innych niż przewidziane w Kodeksie Pracy.