Bezpieczeństwo i higiena pracy

Bezpieczeństwo w organizacji tworzą ludzie (pracodawca, zarząd, kierownictwo, pracownicy). Wspólnymi siłami, dzień po dniu, wszyscy zatrudnieni powinni podejmować czynności zmierzające do eliminacji nieprawidłowości w środowisku pracy, które powodują wypadki w pracy i choroby zawodowe. Każda z wymienionych jednostek organizacji może podejmować decyzje w innym zakresie.

Do zadań osób nadzorujących pracę należy przede wszystkim skoordynowanie wszelkich działań w przedsiębiorstwie, tj. zorganizowanie pracy oraz przydzielenie obowiązków. W kontekście bezpieczeństwa, organizacja pracy oznacza zapewnienie pracownikom:

– odpowiednich pomieszczeń do wykonywania powierzonych obowiązków,

– właściwego wyposażenia stanowiska pracy, tj. w mebli, urządzeń, narzędzi,

– aktualnych instrukcji bhp do stałego korzystania,

– szkoleń w zakresie bhp,

– badań lekarskich (wstępnych, okresowych, kontrolnych),

– środków ochrony zbiorowej i indywidualnej.

Ponadto, pracodawca zobowiązany jest zapoznać pracowników z oceną ryzyka zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy, wyznaczyć osoby do udzielania I pomocy przedmedycznej oraz wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji.

Pracownicy również podejmują decyzje w zakresie bhp.

Wskazany w przepisach prawa katalog obowiązków pracowniczych jest bardzo szeroki. Zatrudnieni powinni przede wszystkim:

– znać przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom sprawdzającym,

– wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń i wskazówek przełożonych,

– dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i ład w miejscu pracy,

– stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z ich przeznaczeniem,

– poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich,

– niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników, a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o grożącym im niebezpieczeństwie

– współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy.

Wykaz powyższych obowiązków powinien być dokładnie omówiony podczas instruktażu ogólnego. Jednak to od pracowników zależy czy będą uczciwie stosować się do przepisów bhp. Od indywidualnej postawy każdego zatrudnionego zależy bezpieczeństwo w całym przedsiębiorstwie.

Aby znać zasady bhp trzeba brać aktywny udział w obowiązkowych szkoleniach bhp oraz dodatkowych spotkaniach bhp organizowanych w firmach, tj. uważnie słuchać, zadawać pytania, podejmować dyskusje.

Po stronie pracownika leży także użytkowanie środków ochrony indywidualnej zgodnie z ich przeznaczeniem. Zdrowy rozsądek nie pozwoli pracownikowi aby przystąpił do wykonywania obowiązków bez przydzielonych środków ochrony indywidualnej gdyż jest świadomy konsekwencji wypadku w pracy (koszty leczenia, rehabilitacji, pogorszenie rodzinnej sytuacji finansowej).

Odpowiedzialny pracownik będzie dbał o należyty stan maszyn, urządzeń i narzędzi.  Tym samym niezwłocznie zawiadomić przełożonego o dostrzeżonych wadach lub uszkodzeniach maszyny. Będzie również stosował się do przekazanych przez pracodawcę instrukcji dotyczących użytkowania powierzonego sprzętu. Pracownik zachowa także czystość w miejscu pracy, np. poprzez przestrzeganie zakazu spożywania posiłków na stanowisku pracy, przewieszania ubrań na oparciach siedzeń w pomieszczeniu pracy, chowania wszystkich dokumentów na zakończenie każdego dnia pracy.

Pracownik, który sumiennie przestrzega zasad bhp, podda się badaniom lekarskim (wstępnym, okresowym, kontrolnym). Podczas badań będzie współpracował z lekarzem w celu orzeczenia jego zdolności do pracy, co oznacza, że podczas badań udzieli pełnych, wiarygodnych informacji o stanie swojego zdrowia.  Będzie pamiętał o tym, że nie udzielając szczerych odpowiedzi łamie przepisy prawa pracy, w tym przepisy o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz narusza obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy i przestrzegania zasad współżycia społecznego.

Ponadto, lojalny pracownik zgłosi przełożonemu wypadek w pracy (jako poszkodowany lub świadek zdarzenia). Zgłoszenie jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie o wypadek przy pracy.

Odpowiedzialny pracownik będzie także podejmował wraz z pracodawcą i przełożonym wszelkie działania na rzecz poprawy bhp.

W momencie zatrudniania nie mamy wystarczającej wiedzy o zagrożeniach na stanowisku pracy. Nie posiadamy także informacji odnośnie skutecznej ochrony przed czynnikami niebezpiecznymi i szkodliwymi w miejscu pracy oraz nie popełniać błędów. Dlatego jedynym sposobem na ograniczenie wypadków i chorób zawodowych są szkolenia w zakresie bhp a także przejrzyste procedury i instrukcje.

Wielopoziomowa edukacja na wszystkich szczeblach organizacji wpływa na ograniczenie liczby wypadków i chorób zawodowych.

Bezpieczeństwo powinno być jedną z podstawowych wartości firmy. Wszyscy zatrudnieni zobowiązani są do nadzorowania warunków pracy, środowiska pracy. Dlatego tak ważne jest podejmowanie różnorodnych działań w celu ciągłego doskonalenia obszaru bhp, m.in. rozwój systemów zarządzania, intensywną promocję kultury bezpieczeństwa oraz właściwych zachowań wśród pracowników.

Doskonaląc kulturę bezpieczeństwa w firmie należy zadbać również o podnoszenie sprawności komunikacyjnej na wszystkich szczeblach organizacji, gdyż skuteczna komunikacja oraz chęć współdziałania jest kluczem do bezpiecznej pracy.

Podjęcie wymienionych powyżej działań z pewnością przyniesie realne efekty: zmniejszy liczbę wypadków, obniży poziomu zachorowań, a to z kolei przełoży się na wynik ekonomiczny przedsiębiorstwa. Warto nad tym pomyśleć…