Obowiązkowe badania dla pracowników

Badania lekarskie pracowników obejmują:

1) badanie wstępne – wykonywane przed przyjęciem do pracy,

2) badania okresowe – wykonywane w trakcie zatrudnienia, we wskazanym przez lekarza terminie,

3) badania kontrolne – wykonywane przez pracownika po chorobie trwającej dłużej niż 30 dni.

Zgodnie z Kodeksem Pracy, pracodawca nie ma prawa dopuścić do pracy osoby zatrudnianej bez orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Tym samym przed przystąpieniem do pracy,  pracodawca wystawia skierowanie na badanie lekarskie, które jest podstawą wykonania wstępnych badań lekarskich.

Wstępnym badaniom lekarskim podlegają:

1) osoby przyjmowane do pracy,

2) pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy,

3) inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

Wstępnym badaniom lekarskim nie podlegają

1) osoby przyjmowane ponownie do pracy u tego samego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy z tym pracodawcą;

2) osoby, które przedstawią pracodawcy aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy oraz skierowanie na badania, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie lekarskie i pracodawca stwierdzi, że warunki pracy opisane w skierowaniu na badania lekarskie u poprzedniego pracodawcy są zgodne z warunkami proponowanymi,

3) osoby, które nie będą świadczyły prac szczególnie niebezpiecznych.

Badania okresowe powinny być dopasowane swoim zakresem i częstotliwością do rodzaju wykonywanej pracy, jednak nie częściej niż co rok i nie rzadziej niż co pięć lat. Badania okresowe powinny składać się z badania ogólnego i dodatkowego dopasowanego do stanowiska pracy. Pracodawcy nie wolno dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do podjęcia pracy w warunkach opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.

Kontrolnym badaniom lekarskim podlega pracownik, w przypadku niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, trwającej ponad 30 dni. Badania wykonywane są celem potwierdzenia zdolności do pracy na dotychczasowym stanowisku.

Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w godzinach pracy. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za czas, w którym wykonywał badania.

Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.

Skierowanie powinno zawierać:

– określenie rodzaju badania profilaktycznego, jakie ma być wykonane, tzn. czy jest to badanie wstępne, okresowe czy kontrolne,

– określenie stanowiska pracy, na którym zatrudniony jest pracownik,

– informacje, czy na stanowisku pracy występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe,

– aktualne wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia na danym stanowisku pracy.

Badania wstępne, okresowe i kontrolne przeprowadzane są na koszt pracodawcy. Ponadto w razie przejazdu na badania do innej miejscowości przysługuje pokrycie kosztów przejazdu.

Jeśli podczas wstępnych badań lekarskich stwierdzone zostaną przeciwskazania do podjęcia pracy, umowa nie może być zawarta. W sytuacji, gdy  przeciwwskazania zostaną stwierdzone podczas badań okresowych lub kontrolnych, pracodawca zwalnia pracownika z obowiązku świadczenia pracy i przesuwa pracownika na inne stanowisko.

Orzeczenia lekarskie dopuszczające do pracy, muszą być przechowywane w aktach osobowych pracowników:

– w części A akt osobowych – orzeczenie wydane na podstawie wstępnych badań lekarskich,

– w części B akt osobowych – orzeczenia wydane na podstawie badań okresowych i kontrolnych.

Za dopuszczenie do pracy pracownika bez aktualnych badań lekarskich, pracodawcy grozi grzywna w wysokości od 1 000 do 30 000 zł za naruszenie przepisów BHP oraz praw pracowniczych.